ഇന്ദുലേഖ

Eerste Hoofdstuk Aanvang

Chathara Menon: Waarom, Madhava, sprak je zulke drieste woorden? Foei, dat was allerminst welgevoeglijk. Laat hij doen wat zijn hart hem ingeeft. Behoren wij ons niet te onderwerpen aan de karanavar (het oudste mannelijke hoofd van het familiehuis)? Je woorden gingen te ver.

Madhavan: Geenszins gingen zij te ver. Niemand dient hier de schijnheilige uit te hangen. Als het hem niet aanstaat, laat hij het dan niet doen. Ik neem Shinnan met mij mee. Ik zal hem onderwijzen.

Kummini Amma: Nee toch, kindlief, hij kan het niet verdragen van mij gescheiden te zijn. Neem Chathara of Gopalan mee en onderwijs hen. Hoe het ook zij, de karanavar is nu op je gebeten. Hoewel hij op ons reeds lang misnoegd was, was hij jou tot nog toe zeer genegen.

Madhavan: Zeker, het zou waarlijk wonderlijk zijn als ik nu oudere broer Chathara en Gopalan meenam om hun English te leren.

Terwijl zij aldus stonden te spreken, kwam een bediende Madhavan melden dat zijn oom van moederszijde, Sankara Menon, hem ontbood. Madhavan begaf zich onmiddellijk naar de kamer van zijn oom.

Voordat dit verhaal zich verder verspreidt, is het noodzakelijk hier enige woorden te wijden aan de omstandigheden van Madhavan. Omtrent zijn leeftijd, de bijzonderheden van zijn sambandham (een specifieke huwelijksalliantie in de Nair-Namboothiri-context) met de familie van Panchu Menon, en de examens die hij heeft behaald, is reeds in het voorwoord gesproken. Wat er over deze persoon voorts nog te zeggen valt, zal ik in het kort vertellen.

Madhavan is een jongeman van buitengewone scherpzinnigheid en bevalligheid. De voortreffelijkheid van zijn intellectuele vermogens werd reeds helder en volledig openbaard door de faam die hem, sinds het begin van zijn Engelse studies tot het behalen van zijn B.L.-graad, op school met lof en gestage vooruitgang ten deel viel. Er was geen enkel examen waarvoor Madhavan niet bij de eerste poging met de hoogste eer slaagde. Zowel zijn F.A. als zijn B.A. behaalde hij in de eerste klasse. Voor zijn B.A.-examen was zijn vreemde taal Sanskriet. In het Sanskriet verwierf Madhavan een eersteklas geleerdheid. Aangezien hij als eerste in de eerste klasse slaagde voor zijn B.L., had Madhavan vele prijzen ontvangen. Al zijn leermeesters op school waren ervan overtuigd dat er onder hun discipelen nimmer een was geweest die Madhavan in bekwaamheid en verdienste overtrof.

Eenieder die hem kende, zou kunnen menen dat Madhavans lichaam geschapen was als een passende woonstede voor zulk een buitengewoon verstand. Bij het beschrijven van de deugden en gebreken van een man is het doorgaans onnodig in het bijzonder zijn lichamelijke schoonheid te roemen. Het volstaat te spreken over zijn verstand, bekwaamheid, geleerdheid, mannelijkheid en deugden als bescheidenheid. Desalniettemin, omdat ik vrees dat mijn lezers het wellicht ontoereikend voor de voortgang van dit verhaal zouden vinden als ik hier niet een paar woorden wijdde aan Madhavans fysieke schoonheid, zal ik het in het kort beschrijven.

Zijn lichaam had een gouden kleur. Door de dagelijkse lichaamsoefeningen die hij voor zijn welzijn verrichtte, was Madhavans lichaam in deze jeugdige jaren uitermate bekoorlijk. Zijn armen, borst en benen, die geenszins te zwaar noch te mager aandeden, leken op het eerste gezicht wel uit goud gegoten. Hij was rijzig van gestalte. Mocht men Madhavans lengte willen meten, dan zou men dit zonder moeite nauwkeurig kunnen doen met zijn buitengewoon fraaie haarknot, die tot aan zijn knieën reikte. De glans en mannelijke gratie van zijn gelaat, de schoonheid van elk afzonderlijk lichaamsdeel, hun onderlinge harmonie, en de algehele uitstraling die ontstond wanneer men zijn gezicht en lichaamsbouw samen zag, kunnen slechts als wonderbaarlijk worden omschreven. Alle Europeanen die Madhavan kenden, raakten reeds op het eerste gezicht door hem gecharmeerd en werden zijn vrienden.

Wellicht was het door de gedachte dat de alom geprezen schoonheid van zijn lichaam en zijn reputatie in deze vroege jeugd een groot sieraad voor hem waren – een sieraad dat nimmer verloren mocht gaan – of wellicht was het door zijn natuurlijke verstandelijke deugd, ik weet het niet, maar ik kan met zekerheid zeggen dat Madhavan zich geenszins had ingelaten met enige van de kwalijke zaken die men soms helaas aantreft bij gewone jongelingen tussen de leeftijd van achttien en het moment waarop zij huwen en gezinshoofden worden. Daardoor waren zijn natuurlijke schoonheid, zijn schranderheid en zijn mannelijkheid, toen hij de volle jeugd bereikte, waarlijk een lust voor het oog.

Dat Madhavan een grote bedrevenheid in het English bezat, hoef ik wel niet meer te zeggen. Ook in Engelse vormen van lichaamsbeweging en vermaak, zoals Lawn Tennis en Cricket, was Madhavan uiterst bekwaam. In de jacht had hij zich van jongs af aan geoefend. Dit was wellicht een neiging die hij van zijn vader, Govindappanikkar, had geërfd – hij was een verwoed jager. Madhavans passie voor de jacht was zeer hevig. Twee of drie soorten bijzondere geweren, twee of drie pistolen en een revolver droeg hij altijd met zich mee, waar hij ook ging. Totdat zijn genoegens uiteindelijk een andere wending namen, vond Madhavan zijn voornaamste vermaak in de jacht.

Omdat de bediende hem was komen roepen, begaf Madhavan zich naar zijn oom en bleef voor hem staan.

Sankara Menon: Madhava, wat is dit voor een verhaal! Welke smadelijke woorden heb je tegen de karanavar gesproken op zijn oude dag? Is dit de vrucht van het Engelse onderwijs dat hij je heeft gegeven? Hoeveel geld heeft hij niet voor jou uitgegeven!

Madhavan: Dat oom er ook zo over denkt, is ons ongeluk! Wanneer de waarheid gesproken moet worden, zal ik niet uit vrees voor iemand zwijgen. Ik kan dit soort wandaden niet aanzien. Ik heb nooit gevraagd om ook maar één cent uit te geven die grootoom met de arbeid zijner handen heeft verdiend. Ik heb slechts gezegd dat het geld, dat door onze voorouders is vergaard en dat hij beheert voor onze voorspoed en ons welzijn, besteed dient te worden aan onze rechtmatige noden. Kummini Amma en haar kinderen zijn hier geen bedienden. Waarom heeft grootoom hen zo meedogenloos verstoten? Haar twee zonen heeft hij geen English laten leren – en Kalyani Kutty heeft hij evenmin naar behoren onderwezen. Wat een ellende richt hij aan! Mag men zulke wreedheid bedrijven? Nu is hij blijkbaar van zins om ook die kleine Shinnan als een jonge stier te laten opgroeien. Hiermee zal ik niet instemmen. Ik zal hem meenemen en onderwijzen.

Sankara Menon: Straf – straf! Voortreffelijk, waarlijk! Waarmee ga jij hem onderwijzen? Je ontvangt toch slechts vijftig roepies per maand? Waarmee ga je hem onderwijzen? Als je het misnoegen van je oom opwekt, kunnen er vele moeilijkheden ontstaan. Ga onmiddellijk en val aan zijn voeten.

Bij het horen van de woorden “Als je het misnoegen van je oom opwekt, kunnen er vele moeilijkheden ontstaan”, was het aan Indulekha dat Madhavan het eerst dacht. Op het moment dat die gedachte opkwam, verscheen er een duidelijke verandering van gelaatsuitdrukking bij Madhavan. Hij onderdrukte deze echter onmiddellijk. Terwijl hij heen en weer door de kamer liep, antwoordde Madhavan met een lichte glimlach.

Madhavan: Waarom zou ik zijn misnoegen opwekken? Waarom zou hij misnoegd moeten zijn als ik rechtvaardige woorden spreek? Voor zijn onrechtvaardige misnoegen voel ik geen vrees.

Sankara Menon: Foei! Spreek geen oneerbiedige taal.

Madhavan: Welke oneerbiedige taal? Ik ken de betekenis van dat woord niet eens.

Sankara Menon: Dat je het niet kent, is juist het probleem. Appu! Denk niet dat je, omdat je wat English hebt geleerd en bekwaam bent geworden, onze tradities en gewoonten kunt afschaffen. Heeft de jongen al gegeten?

Madhavan: Nee. Ik voel mij zeer terneergeslagen. Moeder was onderweg met wat melkpap.

Op dat moment kwam Parvathi Amma binnen, met de melkpap in een zilveren schaal in haar hand.

Sankara Menon: Parvathi! Heb je gehoord wat de jongen allemaal zei?

Parvathi Amma: Ik heb het gehoord! Het was allerminst goed.

Madhavan: Geef de melkpap hier.

Hij nam twee slokken melkpap terwijl hij bij haar stond, keek zijn moeder aan en glimlachte.

Madhavan: Wel, is moeder ook tegen mij gekant?

Parvathi Amma: Jazeker, wat is daaraan te betwijfelen? Wat je oudere broer en je oom niet behaagt, behaagt mij evenmin. Kom, eet deze pap op. Daarna kunnen we praten. Het is al middag. Waarom laat je je haarknot altijd zo hangen? Kom hier, dan knoop ik hem voor je op. Je haarknot is half los.

Madhavan: Moeder, is het noodzakelijk dat Shinnan English leert of niet? Zegt u het maar.

Parvathi Amma: Dat is toch aan je grootoom om te beslissen, kind. Wat weet ik daarvan? Is het niet je grootoom die jou heeft onderwezen? Hij zal hem vast ook wel onderwijzen.

Madhavan: En als grootoom hem niet onderwijst?

Parvathi Amma: Dan hoeft hij het niet te leren.

Madhavan: Daarmee zal ik niet instemmen.

Parvathi Amma: Geef de schaal maar hier; ik ga. Kom snel eten.