ഡോം കാസ്മുറോ

ഈയിടെ ഒരു രാത്രി, നഗരത്തിൽനിന്ന് എൻജെഞ്ഞു നോവുവിലേക്കു വരുമ്പോൾ, സെൻട്രൽ തീവണ്ടിയിൽവെച്ച് ഈ അയൽപക്കത്തുള്ള ഒരു ചെറുപ്പക്കാരനെ ഞാൻ കണ്ടുമുട്ടി — കണ്ടും തൊപ്പി കണ്ടും എനിക്കു പരിചയമുള്ള ഒരാൾ. അയാൾ എന്നെ അഭിവാദ്യം ചെയ്തു, എന്റെ അരികിൽ ഇരുന്നു, ചന്ദ്രനെയും മന്ത്രിമാരെയും കുറിച്ചു സംസാരിച്ചു, ഒടുവിൽ എനിക്കു കവിതകൾ ചൊല്ലിക്കേൾപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി. യാത്ര ഹ്രസ്വമായിരുന്നു; ആ കവിതകൾ ഒട്ടും മോശമായിരുന്നിരിക്കില്ല. പക്ഷേ, ക്ഷീണംകൊണ്ട് ഞാൻ മൂന്നുനാലു തവണ കണ്ണടച്ചു; അത്രമതി — അയാൾ വായന നിർത്തി കവിതകൾ കീശയിലിട്ടു. —തുടരൂ, ഉണർന്നുകൊണ്ട് ഞാൻ പറഞ്ഞു. —കഴിഞ്ഞു, അയാൾ പിറുപിറുത്തു. —വളരെ മനോഹരമാണ്. കീശയിൽനിന്ന് അവ വീണ്ടും എടുക്കാൻ അയാൾ ഒരു ആംഗ്യം കാണിക്കുന്നതു ഞാൻ കണ്ടു; പക്ഷേ ആ ആംഗ്യത്തിനപ്പുറം അതു നീണ്ടില്ല — അയാൾ പിണങ്ങിയിരുന്നു. പിറ്റേന്ന് അയാൾ എന്നെക്കുറിച്ചു ചീത്തപ്പേരുകൾ വിളിക്കാൻ തുടങ്ങി, ഒടുവിൽ എനിക്കു ഡോം കാസ്മുറോ എന്ന വിളിപ്പേരിട്ടു. എന്റെ ഏകാന്തവും മൗനഭരിതവുമായ ശീലങ്ങൾ ഇഷ്ടപ്പെടാത്ത അയൽക്കാർ ആ വിളിപ്പേരിനു പ്രചാരം കൊടുത്തു; ഒടുവിൽ അതു പറ്റിനിന്നു. അതുകൊണ്ടൊന്നും ഞാൻ ദേഷ്യപ്പെട്ടില്ല. നഗരത്തിലെ സുഹൃത്തുക്കളോട് ഈ കഥ ഞാൻ പറഞ്ഞു; അവർ, തമാശയ്ക്ക്, എന്നെ അങ്ങനെ വിളിക്കുന്നു — ചിലർ കുറിപ്പുകളിൽ: “ഡോം കാസ്മുറോ, ഞായറാഴ്ച ഞാൻ താങ്കളോടൊപ്പം അത്താഴം കഴിക്കാൻ വരുന്നു.”—“ഞാൻ പെട്രോപോളിസിലേക്കു പോകുന്നു, ഡോം കാസ്മുറോ; വീട് റെനാനിയയുടേതുതന്നെ; എൻജെഞ്ഞു നോവുവിലെ ആ ഗുഹ വിട്ട് പതിനഞ്ചു ദിവസം എന്നോടൊപ്പം വന്നു കഴിയൂ.”—“എന്റെ പ്രിയ ഡോം കാസ്മുറോ, നാളെ നാടകത്തിൽനിന്ന് ഞാൻ താങ്കളെ ഒഴിവാക്കുമെന്നു കരുതരുത്; വരൂ, നഗരത്തിൽ ഇവിടെ ഉറങ്ങാം; ഞാൻ ഒരു കളിപ്പെട്ടി തരാം, ചായ തരാം, കിടക്ക തരാം; ഒരു പെൺകുട്ടിയെ മാത്രം തരില്ല.” നിഘണ്ടു നോക്കേണ്ട. കാസ്മുറോ എന്നത് അവർ കൊടുക്കുന്ന അർത്ഥത്തിലല്ല ഇവിടെ, മറിച്ച് സാധാരണക്കാർ അതിനു കൽപ്പിച്ച അർത്ഥത്തിൽ — മൗനിയും തന്നിലേക്ക് ഒതുങ്ങിക്കൂടിയവനുമായ മനുഷ്യൻ എന്ന്. ഡോം വന്നത് പരിഹാസത്താൽ, എനിക്ക് ഒരു പ്രഭുവിന്റെ ഗർവ്വ് ചാർത്താൻ. എല്ലാം ഒന്നു മയങ്ങിപ്പോയതിന്റെ ഫലം! എന്റെ ആഖ്യാനത്തിന് ഇതിലും നല്ലൊരു തലക്കെട്ട് എനിക്കു കിട്ടിയതുമില്ല; പുസ്തകത്തിന്റെ അവസാനംവരെ വേറൊന്നു കിട്ടിയില്ലെങ്കിൽ ഇതുതന്നെ മതി. തീവണ്ടിയിലെ എന്റെ കവിക്ക് അറിയാം, ഞാൻ അയാളോടു പക വെക്കുന്നില്ലെന്ന്; തലക്കെട്ട് അയാളുടേതായതിനാൽ, അൽപ്പം പ്രയത്നിച്ചാൽ, കൃതിയും തന്റേതാണെന്ന് അയാൾക്കു തോന്നിയേക്കാം. ചില പുസ്തകങ്ങൾ അവയുടെ കർത്താക്കളിൽനിന്ന് ഇത്രമാത്രമേ കടപ്പെട്ടിരിക്കൂ; ചിലത് അത്രപോലും ഇല്ല. ഇപ്പോൾ ഞാൻ തലക്കെട്ട് വിശദീകരിച്ചുകഴിഞ്ഞു, ഇനി പുസ്തകമെഴുതാൻ തുടങ്ങാം. പക്ഷേ അതിനുമുമ്പ്, എന്തുകൊണ്ടാണ് ഞാനീ പേന കയ്യിലെടുത്തതെന്ന് പറയാം. ഞാൻ തനിച്ചാണ് താമസം, കൂടെ ഒരു വേലക്കാരനുമുണ്ട്. ഞാനിപ്പോൾ താമസിക്കുന്ന വീട് എന്റേതുതന്നെയാണ്; ഞാനത് പണിയിച്ചതാണ്. വളരെ വിചിത്രമായ ഒരു ആഗ്രഹത്തിന്റെ പുറത്തായിരുന്നു അത്. അതെഴുതാൻ തന്നെ എനിക്കൊരു നാണക്കേടുണ്ട്, എന്നാലും പറയാം. കുറെ വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ്, ഒരു ദിവസം, പഴയ മാതാകവല്ലോസ് തെരുവിലെ ഞാൻ വളർന്ന വീട് എൻജെഞ്ഞു നോവുവിൽ പുനഃസൃഷ്ടിക്കണമെന്ന് എനിക്കൊരു തോന്നലുണ്ടായി. അപ്രത്യക്ഷമായ ആ പഴയ വീടിന്റെ അതേ രൂപവും ഭാവവും നൽകി ഒരു പുതിയ വീട്. നിർമ്മാതാവിനും പെയിന്റർക്കും ഞാൻ കൊടുത്ത നിർദ്ദേശങ്ങൾ നന്നായി മനസ്സിലായി: അതേ ഇരുനിലക്കെട്ടിടം, മുൻവശത്ത് മൂന്ന് ജനലുകൾ, പിന്നിലൊരു വരാന്ത, അതേ കിടപ്പുമുറികളും ഹാളുകളും. പ്രധാന ഹാളിലെ മേൽക്കൂരയിലെയും ചുമരുകളിലെയും പെയിന്റിംഗ് ഏതാണ്ട് അതുപോലെതന്നെയാണ്, ചെറിയ പൂക്കൾ കൊണ്ടുള്ള മാലകൾ, ഇടയ്ക്കിടെ ആ പൂക്കൾ കൊക്കിലെടുത്ത് പറക്കുന്ന വലിയ പക്ഷികൾ. മേൽക്കൂരയുടെ നാല് കോണുകളിലും ഋതുക്കളുടെ രൂപങ്ങൾ, ചുമരുകളുടെ നടുവിലായി സീസർ, അഗസ്റ്റസ്, നീറോ, മാസിനിസ്സ എന്നിവരുടെ മെഡലുകൾ, താഴെ പേരുകളുമെഴുതിയിട്ടുണ്ട്... ഈ കഥാപാത്രങ്ങളെ എന്തിന് തിരഞ്ഞെടുത്തു എന്നെനിക്കറിയില്ല. ഞങ്ങൾ മാതാകവല്ലോസ് തെരുവിലെ വീട്ടിലേക്ക് താമസം മാറുമ്പോൾ അത് അങ്ങനെയൊക്കെത്തന്നെ അലങ്കരിച്ചിരുന്നു; ഒരു പത്തുവർഷം മുൻപുള്ളതായിരുന്നു ആ അലങ്കാരപ്പണികൾ. അമേരിക്കൻ ചിത്രകലയിൽ ക്ലാസിക് ഭാവവും പുരാതന രൂപങ്ങളും ചേർക്കുന്നത് ഒരുപക്ഷേ അന്നത്തെ കാലത്തെ ഒരു രീതിയായിരുന്നിരിക്കാം. ബാക്കിയുള്ളവയും ഏതാണ്ട് സമാനവും ഒരുപോലെയും തന്നെ. എനിക്കൊരു ചെറിയ തോട്ടമുണ്ട്, പൂക്കളും പച്ചക്കറികളും, ഒരു കാറ്റാടിമരം, ഒരു കിണറും അലക്കുകല്ലും. ഞാൻ പഴയ പാത്രങ്ങളും പഴയ ഫർണിച്ചറുകളുമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ചുരുക്കത്തിൽ, പണ്ടത്തെപ്പോലെ ഇപ്പോഴും ഇവിടെ ശാന്തമായ ആന്തരിക ജീവിതവും ബഹളമയമായ പുറംജീവിതവും തമ്മിലുള്ള അതേ വൈരുദ്ധ്യം നിലനിൽക്കുന്നു. ജീവിതത്തിന്റെ രണ്ട് അറ്റങ്ങളെ കൂട്ടിക്കെട്ടുക, വാർദ്ധക്യത്തിൽ കൗമാരത്തെ പുനഃസ്ഥാപിക്കുക എന്നതായിരുന്നു എന്റെ വ്യക്തമായ ലക്ഷ്യം. പക്ഷേ, പ്രഭോ, എന്തായിരുന്നോ അത്, അല്ലെങ്കിൽ ഞാനെന്തായിരുന്നോ അത്, പുനഃസൃഷ്ടിക്കാൻ എനിക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. എല്ലാറ്റിലും, മുഖം ഒന്നുതന്നെയാണെങ്കിലും, ഭാവം വ്യത്യസ്തമാണ്. എനിക്ക് മറ്റുള്ളവരെ മാത്രമാണ് നഷ്ടപ്പെട്ടതെങ്കിൽ സാരമില്ലായിരുന്നു; നഷ്ടപ്പെടുന്ന മനുഷ്യരെ ഓർത്ത് ഒരാൾക്ക് ഒരുവിധം ആശ്വസിക്കാം. പക്ഷേ എനിക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ടത് എന്നെത്തന്നെയാണ്, ആ വിടവ് വളരെ വലുതാണ്. ഇവിടെയുള്ളത്, ഒരു മോശം ഉപമ പറയുകയാണെങ്കിൽ, താടിയിലും മുടിയിലും തേക്കുന്ന ചായം പോലെയാണ്. പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടം റിപ്പോർട്ടുകളിൽ പറയുന്നതുപോലെ, അത് ബാഹ്യരൂപം മാത്രം നിലനിർത്തുന്നു; ഉള്ളിലുള്ളതിന് ചായം പിടിക്കുകയില്ല. എനിക്ക് ഇരുപത് വയസ്സാണെന്ന് കാണിക്കുന്ന ഒരു സർട്ടിഫിക്കറ്റിന്, മറ്റെല്ലാ വ്യാജരേഖകളെയും പോലെ, അപരിചിതരെ കബളിപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞേക്കും, പക്ഷേ എന്നെയല്ല. എനിക്കിപ്പോൾ ബാക്കിയുള്ള സുഹൃത്തുക്കൾ ഈയിടെയുണ്ടായവരാണ്; പഴയവരെല്ലാം സെമിത്തേരികളിലെ ഭൂഗർഭശാസ്ത്രം പഠിക്കാൻ പോയി. കൂട്ടുകാരികളുടെ കാര്യമെടുത്താൽ, ചിലർക്ക് പതിനഞ്ച് വർഷത്തെ പഴക്കമുണ്ട്, മറ്റുചിലർക്ക് അതിലും കുറവ്, അവരിൽ മിക്കവാറും എല്ലാവരും എന്റെ യുവത്വത്തിൽ വിശ്വസിക്കുന്നു. രണ്ടുമൂന്നുപേർക്ക് മറ്റുള്ളവരെയും അത് വിശ്വസിപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞേനെ, പക്ഷേ അവർ സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷ പലപ്പോഴും നിഘണ്ടു നോക്കാൻ എന്നെ നിർബന്ധിതനാക്കുന്നു, അങ്ങനെയുള്ള ആവർത്തനം മടുപ്പുളവാക്കുന്നതാണ്.